Κ.Χατζηδάκης: Πάμε σε πλήρη απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας για να πέσουν οι τιμές - Βασικά σημεία ομιλίας στο συνέδριο του Economist

«Αναγνωρίζουμε το δικαίωμα της βιομηχανίας και κυρίως του μέσου Έλληνα για χαμηλότερο κόστος ενέργειας και θα ακολουθήσουμε τον ευρωπαϊκό δρόμο για να μειωθούν οι τιμές του ρεύματος». Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα που έστειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, κατά την ομιλία του στο συνέδριο του Economist. Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι το target model –που θα ξεκινήσει την 1^η Νοεμβρίου- είναι η βασική τομή για φθηνότερη ενέργεια και θα εφαρμοστεί «όποια συμφέροντα και αν θιγούν και όποιες ιδεοληψίες και αν ταρακουνηθούν. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα σπάσει αυγά!», είπε χαρακτηριστικά. Αναφερόμενος στο πρόγραμμα των ιδιωτικοποιήσεων, δήλωσε ότι στόχος της κυβέρνησης είναι έως το τέλος Ιανουαρίου 2021 να έχει επιλεγεί ο ανάδοχος για τη ΔΕΠΑ Υποδομών. Αποκάλυψε επίσης ότι τις αμέσως επόμενες ημέρες αναμένεται το αποτέλεσμα της διαιτησίας για τη ΛΑΡΚΟ που θα ανοίξει το δρόμο για την προκήρυξη πλειοδοτικού διαγωνισμού τον Οκτώβριο για ένα θέμα «που εκκρεμεί εδώ και 35 χρόνια».

Ακολουθούν τα κύρια σημεία της τοποθέτησης του κ. Χατζηδάκη:

Πρωτοβουλίες για μείωση του κόστους της ενέργειας

 

Αναφερόμενος στο target model, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα παντελώς αδικαιολόγητα και εξαιτίας δογματισμών έχει μείνει  η τελευταία χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση που δεν το έχει εφαρμόσει. Πέρα από το ότι είναι υποχρέωσή μας απέναντι στην Ε.Ε., αν είχαμε εφαρμόσει αυτό το μοντέλο, η αγορά θα λειτουργούσε ομαλότερα μέσω του ανταγωνισμού στο εσωτερικό και της σύζευξής μας με τις γειτονικές χώρες. Θα τερματίζονταν διάφορα ειδικά καθεστώτα και δώρα των κυβερνήσεων στον έναν και στον άλλον που στρεβλώνουν την αγορά και προξενούν αδικίες. Και κυρίως θα έπεφταν οι τιμές για τη βιομηχανία και τους απλούς καταναλωτές».

Ο κ. Χατζηδάκης χαρακτήρισε «ασυγχώρητο λάθος» ότι το σύστημα αυτό δεν έχει υιοθετηθεί. Όπως εξήγησε, «στις υπόλοιπες χώρες μπορεί μετά την υιοθέτησή του να έχουν προκληθεί ορισμένες αναταράξεις, αλλά το σύστημα αυτό οδηγεί τελικά σε χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές μέσω βασικά του ανταγωνισμού.

 

Ας μην εξάγουμε λάθος συμπεράσματα από το γεγονός ότι σήμερα κατά σύμπτωση η Ελλάδα εμφανίζει τη χαμηλότερη χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Πρόκειται για συγκυριακό φαινόμενο που οφείλεται στις ήπιες θερμοκρασίες που επικρατούν στην Ελλάδα αυτές τις μέρες –σε συνδυασμό με μελτέμια- που επέτρεψαν την κάλυψη μεγάλου μέρους της σχετικά χαμηλής ζήτησης από φθηνή ενέργεια μέσω ΑΠΕ. Την ίδια στιγμή στην Ευρώπη οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες έχουν οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης και κατ’ επέκταση της Οριακής Τιμής Συστήματος.

 

Η συγκυρία αυτή δεν αλλάζει την ευρύτερη τάση, ότι έχουμε δυστυχώς την υψηλότερη χονδρεμπορική τιμή στην Ευρώπη. Γι’ αυτό λοιπόν θα εφαρμόσουμε το target model, όποια συμφέροντα και αν θιγούν και όποιες ιδεοληψίες και αν ταρακουνηθούν. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι αποφασισμένο να σπάσει αυγά στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας!

 

Αμέσως μετά το go-live το οποίο θα δοθεί την 1η Νοεμβρίου μετά από διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους, θα γίνει έως τα τέλη του έτους η σύζευξη της ελληνικής αγοράς ενέργειας με την ιταλική. Και θα ακολουθήσει η βουλγαρική στο πρώτο τρίμηνο του 2021. Βούλησή μας είναι να ενταχθούν στο σύστημα αυτό ουσιωδώς, και όχι θεωρητικά, όλοι οι παίκτες. Έχουμε δέσμευση από τη ΔΕΗ ότι θα κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Και, προφανώς, ο τερματισμός στο μέλλον των ειδικών καθεστώτων σημαίνει ότι θα ενταχθούν στο νέο σύστημα της ελεύθερης αγοράς και οι ΑΠΕ, ξεκινώντας από καλύτερους όρους για τους διαγωνισμούς και προχωρώντας κατόπιν σε πλήρη ένταξή τους στο ενιαίο σύστημα. Ακριβώς όπως κάνουν και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

 

«Στηρίζουμε τους παραγωγούς ενέργειας», συνέχισε ο κ. Χατζηδάκης, «είμαστε κυβέρνηση της ελεύθερης οικονομίας, άρα αναγνωρίζουμε το δικαίωμά τους στα κέρδη. Αναγνωρίζουμε όμως και το δικαίωμα της βιομηχανίας και του μέσου Έλληνα για λογικότερες τιμές ενέργειας. Δεν θα ανακαλύψουμε τον τροχό. Θα ακολουθήσουμε τον ευρωπαϊκό δρόμο. Ισχύουν όσα έχουμε ήδη πει για τη μείωση χρεώσεων χρήσης συστήματος της ενεργοβόρου βιομηχανίας, τη διατήρηση του μηχανισμού αντιστάθμισης για το κόστος των ρύπων και τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο ρεύμα της μέσης τάσης. Η βασική τομή όμως για τη μείωση του κόστους ενέργειας είναι το target model. Είμαστε σε συνεχή επαφή τόσο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενημερώνοντας συνεχώς για τις εξελίξεις όσο και με την ελληνική αγορά, το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας και τον ΑΔΜΗΕ, που έχουν κομβικό ρόλο στο πέρασμα στη νέα εποχή».

Ηλεκτρικές Διασυνδέσεις

«Στην ίδια κατεύθυνση της μείωσης του κόστους της ενέργειας για τα νοικοκυριά, κινείται και η πολύ μεγάλη προσπάθεια που κάνουμε για την επιτάχυνση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Σήμερα πληρώνουμε περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για τις ΥΚΩ. Είναι το κόστος ηλεκτροδότησης των νησιών που δεν είναι διασυνδεδεμένα με την ηπειρωτική Ελλάδα. Θέλουμε να απαλλαγούμε από αυτό το κόστος όσο το δυνατόν νωρίτερα! Και να βελτιώσουμε παράλληλα το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των νησιών με το κλείσιμο των παλιών και ιδιαίτερα ρυπογόνων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής!

 

Σε αυτό το πλαίσιο:

- Υπογράφηκαν στις 10 Ιουνίου οι συμβάσεις για τη μεγάλη ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής με χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης το 2023.

- Η «μικρή» διασύνδεση Κρήτης-Πελοποννήσου θα ολοκληρωθεί, παρά τις αναταράξεις της εποχής, μέσα στο 2020.

- Η Νάξος θα μπει στο κλαμπ των διασυνδεδεμένων νησιών τον Οκτώβριο, ενώ εντός του έτους θα ολοκληρωθεί και η δεύτερη διασύνδεση Λαυρίου-Σύρου.

- Ολοκληρώνουμε όλες τις υποθαλάσσιες διασυνδέσεις των Κυκλάδων μέχρι το 2024.

- Δρομολογούμε όμως και τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις με τις γειτονικές μας χώρες. Αυτές περιλαμβάνουν: τη δεύτερη Γραμμή Μεταφοράς Υπερυψηλής Τάσης Ελλάδας-Βουλγαρίας και την αναβάθμιση διασύνδεσης Ελλάδας-Βόρειας Μακεδονίας, δυο έργα που σχετίζονται άμεσα με την ενοποίηση της ελληνικής αγοράς με την ευρωπαϊκή».

 

Ιδιωτικοποιήσεις

«Προσελκύουμε ιδιωτικά κεφάλαια που θα επιτρέψουν τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των υποδομών προς όφελος των καταναλωτών και της εθνικής οικονομίας με τις 7 μεγάλες ιδιωτικοποιήσεις τις οποίες προωθούμε. Ειδικότερα:

1. Βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ιδιωτικοποίησης της ΔΕΠΑ Υποδομών και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, για τις οποίες έχουμε πολύ έντονο ενδιαφέρον τόσο από την Ελλάδα όσο και από το εξωτερικό. Στόχος είναι η επιλογή του αναδόχου για τη ΔΕΠΑ Υποδομών να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Ιανουαρίου του 2021, ενώ η ΔΕΠΑ Εμπορίας θα ακολουθήσει.

 

2. Προκηρύχθηκε ο διεθνής διαγωνισμός για την υποθαλάσσια δεξαμενή φυσικού αερίου της Καβάλας. Μέχρι 30 Σεπτεμβρίου αναμένονται οι πρώτες μη δεσμευτικές προσφορές.

 

3. Στη ΛΑΡΚΟ μπαίνουμε στην τελική ευθεία. Έχουμε υποχρέωση από το νόμο να λύσουμε το ζήτημα μέχρι το Φεβρουάριο. Τις αμέσως επόμενες μέρες αναμένουμε το αποτέλεσμα της διαιτησίας μεταξύ Δημοσίου και ΛΑΡΚΟ. Και τον Οκτώβριο –ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της διαιτησίας- ξεκινάει ο πλειοδοτικός διαγωνισμός για ένα θέμα το οποίο εκκρεμεί εδώ και 35 χρόνια.

 

4. Στο σχεδιασμό μας βρίσκεται επίσης η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του ΑΔΜΗΕ, για την οποία εισαγάγαμε σχετική διάταξη στον πρόσφατο περιβαλλοντικό νόμο.

 

5. Δεν ξεχνάμε φυσικά την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ, εν ευθέτω χρόνω και με βάση τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές.

 

6. Τέλος, το Νοέμβριο ξεκινάει η μερική ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ. Θα προχωρήσει γρήγορα και υπολογίζουμε ότι θα ολοκληρωθεί την επόμενη άνοιξη. Η ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ θα είναι μεταξύ των άλλων μια ισχυρή ταμειακή ένεση για τη ΔΕΗ και είναι μέρος της ευρύτερης εξυγιαντικής προσπάθειας που κάνουμε για την ίδια την επιχείρηση: Θυμάστε πού ήταν πέρυσι η ΔΕΗ και βλέπετε πού είναι φέτος. Αυτό δεν έγινε αυτόματα, αλλά χάρη στα έκτακτα μέτρα της κυβέρνησης πέρυσι το Σεπτέμβριο, χάρη στο νόμο 4643/2019 που απελευθέρωσε την εταιρεία από την κρατική γραφειοκρατία καταργώντας παράλληλα τη μονιμότητα για τους νεοπροσλαμβανόμενους, χάρη στις προσπάθειες της διοίκησης της ίδιας της επιχείρησης.  Η προσπάθεια αυτή, εκτός από την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ θα συνεχιστεί με ένα εντυπωσιακό άνοιγμα της ΔΕΗ στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Οι συμφωνίες που έχει ήδη συνάψει με ισχυρούς παίκτες της αγοράς δείχνουν το δρόμο.  Στην ίδια κατεύθυνση, θα έχει πολύ θετική επίδραση στο κόστος της ενέργειας και η πολιτική μας για την απεξάρτηση της ΔΕΗ και της χώρας γενικότερα από τον ρυπογόνο και κοστοβόρο λιγνίτη το 2023 (εκτός της Πτολεμαΐδας V που θα λειτουργεί το αργότερο μέχρι το 2028)».

 

Προώθηση της πράσινης ενέργειας

«Η απολιγνιτοποίηση βασίζεται στο ολιστικό σχέδιο για την αναπτυξιακή μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών (το masterplan) που παρουσιάσαμε πριν από μία εβδομάδα, και συνδέεται άμεσα με την προώθηση της πράσινης ενέργειας. Αυτή η πολιτική προτεραιότητα συνδέεται πολύ στενά με τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που προωθούνται, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, που στοχεύουν στη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών ρύπων.

 

Η χώρα μας θα κληθεί να διαχειριστεί ένα μεγάλο όγκο κεφαλαίων του Ταμείου Ανάκαμψης και η ευθύνη του Υπουργείου μας είναι πολύ μεγάλη, αν λάβουμε υπόψη ότι πάνω από το 30% των συνολικών κεφαλαίων θα πρέπει να διοχετευθεί σε δράσεις πράσινης ανάπτυξης.

 

Πρώτος σταθμός αυτής της προσπάθειας είναι η απολιγνιτοποίηση. Το masterplan για τη μετάβαση στη μετα-λιγνίτη εποχή της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης είναι ένα σχέδιο που διασφαλίζει ότι η μετάβαση αυτή θα είναι πράγματι δίκαιη. Θα χρηματοδοτηθεί με 5 δισ. ευρώ- επιπλέον των πόρων που οι λιγνιτικές περιοχές θα λάβουν από το ΕΣΠΑ- και θα κινητοποιήσει επενδύσεις σε τομείς που θα προσδώσουν ισχυρή και βιώσιμη αναπτυξιακή δυναμική, όπως την καθαρή ενέργεια, τη βιομηχανία, τον βιώσιμο τουρισμό, την τεχνολογία και την εκπαίδευση. Στο πλαίσιο του Σχεδίου έχουν ήδη κατατεθεί 70 επενδυτικές προτάσεις οι οποίες θα δημιουργήσουν περισσότερες θέσεις εργασίας από αυτές που θα χαθούν. Και αυτό είναι μόνο η αρχή». Ορισμένα παραδείγματα των επενδύσεων που έχουν κατατεθεί:

• Η κατασκευή φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 230 MW της ΔΕΗ Ανανεώσιμες, αξίας 133 εκατ. ευρώ! Η επένδυση αυτή εντάσσεται στο γενικότερο σχεδιασμό για την κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων συνολικής ισχύος 2,3 GW στη Δυτική Μακεδονία.
• Η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων ισχύος 0,5 GW στη Μεγαλόπολη.
• Η άμεση έναρξη κατασκευής του φωτοβολταϊκού πάρκου των ΕΛΠΕ στην Κοζάνη, μία επένδυση 130 εκατ. ευρώ, το οποίο θα εγκαινιαστεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό την επόμενη εβδομάδα.
• Η μονάδα παραγωγής πράσινου υδρογόνου στη Δυτική Μακεδονία από την εταιρεία Solaris.
• Και η εγκατάσταση μονάδας αποθήκευσης ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία από τη Eunice.

 

Γίνεται φανερό από αυτά τα παραδείγματα το πόσο στενά συνδέεται η απολιγνιτοποίηση με την παράλληλη προώθηση της πράσινης ενέργειας, μια πολιτική προτεραιότητα  που εντάσσεται στο πλαίσιο των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα 2020-2030 για την αύξηση του ποσοστού των ΑΠΕ στο 35% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας (από μόλις 17% σήμερα) και στο 60% της ηλεκτροπαραγωγής μέχρι το 2030.

 

Και σε αυτόν τον τομέα έχουμε μετρήσιμο έργο να επιδείξουμε, με τον περιβαλλοντικό νόμο 4685/2000 εισαγάγαμε ρυθμίσεις που οδηγούν σε μεγάλη επιτάχυνση των έργων ΑΠΕ, όπως η αντικατάσταση της Άδειας Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας από ΑΠΕ με τη Βεβαίωση Παραγωγού. Το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα είναι η μείωση του συνολικού χρόνου αδειοδότησης από τα 5-7 χρόνια σήμερα στα 2 χρόνια, που είναι ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

 

Τώρα επεξεργαζόμαστε νέο νομοσχέδιο για την ενέργεια το οποίο θα αφορά την απλοποίηση των επόμενων φάσεων έως και την Άδεια Λειτουργίας των ΑΠΕ. Δημιουργούμε με αυτό το νομοσχέδιο τα θεσμικά θεμέλια για τη δημιουργία υβριδικών μονάδων (που θα συνδυάζουν ΑΠΕ με αποθήκευση ενέργειας), «κλασικών» μονάδων αποθήκευσης και υπεράκτιων αιολικών πάρκων».

Ενεργειακή Εξοικονόμηση

«Το 2019 «τρέξαμε» με επιτυχία το δεύτερο κύκλο του προγράμματος “Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον” από τον οποίο επωφελήθηκαν περίπου 23.000 νοικοκυριά. Παρουσιάσαμε ήδη τον Αύγουστο που μας πέρασε το νέο πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας, το «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ-ΑΥΤΟΝΟΜΩ», προϋπολογισμού 850 εκατ. ευρώ που θα ξεκινήσει τον Νοέμβριο και θα είναι μεγαλύτερο από οποιοδήποτε πρόγραμμα είχαμε στο παρελθόν σε αυτόν τον τομέα. Θα γίνει δε  προπομπός νέων προγραμμάτων-μαμούθ για την ενεργειακή εξοικονόμηση στην πατρίδα μας που θα επεκταθούν πέρα από τις κατοικίες, στις επιχειρήσεις, τον τουρισμό, στα δημόσια κτίρια. Ανεβαίνουμε λοιπόν στο «Κύμα Ανακαινίσεων», που είναι άλλωστε μια από τις προτεραιότητες της Ε.Ε., αλλά και μια πράσινη πολιτική που είναι ταυτόχρονα δημοφιλής για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ειδικά για τον κατασκευαστικό τομέα».

Ηλεκτροκίνηση

Περνώντας στο θέμα της ηλεκτροκίνησης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας παρουσίασε τα απολογιστικά στοιχεία των τριών πρώτων εβδομάδων του προγράμματος «ΚΙΝΟΥΜΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ», που δείχνουν ότι έχει αγκαλιαστεί από το κοινό. Όπως σημείωσε, «έχουν απορροφηθεί ήδη σχεδόν 5 εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό, τα οποία έχουν δημιουργήσει τζίρο στην αγορά της τάξεως των 35 εκατομμυρίων ευρώ. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που έχουν αγοραστεί πλησιάζουν τα 400, αριθμός που αντιστοιχεί στο 75% των πωλήσεων ηλεκτρικών αυτοκινήτων των τελευταίων 4 ετών. Και εντός της εβδομάδας θα δημοσιεύσουμε την πρώτη λίστα με περίπου 500 εγκρίσεις αιτήσεων».

Διεθνής ενεργειακή συνεργασία

 

«Είναι μία προσπάθεια που στοχεύει στην αναβάθμιση της γεωστρατηγικής θέσης της χώρας  και στη διαφοροποίηση των πηγών και οδεύσεων ενέργειας, που αποτελεί προτεραιότητα και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε αυτό το πλαίσιο:

 

Πρώτον, έχουμε ολοκληρώσει στην Ελλάδα την κατασκευή του αγωγού ΤΑΡ, ο οποίος ήδη τέθηκε σε δοκιμαστική λειτουργία και αναμένουμε να τεθεί σε πλήρη εμπορική λειτουργία έως το τέλος του έτους.

 

Δεύτερον, έχει πάρει σάρκα και οστά το μετοχικό σχήμα του project του τερματικού σταθμού επαναεριοποίησης LNG στην Αλεξανδρούπολη, το λεγόμενο FSRU. Εγώ ο ίδιος, κατά την επίσκεψή μου στη ΔΕΘ στη Θεσσαλονίκη ανακοίνωσα την είσοδο του ΔΕΣΦΑ στο μετοχικό κεφάλαιο του FSRU! Αυτό σηματοδοτεί την ολοκλήρωση του σχήματος που θα υλοποιήσει το έργο. Η εμπορική λειτουργία του προγραμματίζεται στα τέλη του 2022 ή στις αρχές του 2023 ανάλογα με τον χρόνο λήψης της Τελικής Επενδυτικής Απόφασης από τους μετόχους. Είναι έργο διαβαλκανικής συνεργασίας, που θα αυξήσει ακόμη περισσότερο τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας στα μάτια της ΕΕ και των ΗΠΑ.

 

Τρίτον, προωθούμε δυναμικά τον αγωγό Διασύνδεσης Ελλάδας-Βουλγαρίας, τον λεγόμενο IGB, και αναμένουμε την περάτωση της κατασκευής στο τέλος του 2021. Έχει αυξημένη σημασία, καθώς μέσω της σύνδεσής του με το FSRU της Αλεξανδρούπολης, ανοίγει ένα νέο διάδρομο διαμετακόμισης αερίου από Νότο προς Βορρά που θα δώσει νέα αναπτυξιακή πνοή στην Ελλάδα.  Παράλληλα με τον IGB, υπάρχει και ο σχεδιασμός για τους κάθετους άξονες αγωγών φυσικού αερίου στη Βόρεια Ελλάδα όπως είναι η διασύνδεση των Σκοπίων με το Εθνικό Σύστημα Φυσικού Αερίου.

 

Τέταρτον, τον Μάιο κυρώθηκε με μεγάλη πλειοψηφία από την Βουλή η Διακυβερνητική Συμφωνία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ για τον αγωγό φυσικού αερίου EastMed. Έργο που όχι μόνο ενισχύει τη γεωστρατηγική θέση της χώρας μας και την ενεργειακή μας ασφάλεια, αλλά και  επιβεβαιώνει τη στενή σχέση της Ελλάδας με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας 3+1 (Ελλάδα,  Κύπρος, Ισραήλ και των ΗΠΑ).

 

Πέμπτον, ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις για το καταστατικό του East Med Gas Forum και η τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί μέσω τηλεδιάσκεψης στις 22 Σεπτεμβρίου. Έτσι μετατρέπεται σε μόνιμο οργανισμό το EMGF που είναι μια ιδιαίτερα σημαντική περιφερειακή πρωτοβουλία που προωθεί την ειρήνη και την περιφερειακή συνεργασία την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

 

Η διεθνής ενεργειακή συνεργασία περιλαμβάνει φυσικά και την ηλεκτρική ενέργεια! Σε αυτό το πλαίσιο πετύχαμε πέρυσι μια μεγάλη νίκη για την Ελλάδα με την επιλογή της Θεσσαλονίκης ως έδρας του RSC - του Περιφερειακού Κέντρου Ελέγχου Ηλεκτρικής Ενέργειας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αποστολή του νέου αυτού φορέα είναι να διασφαλίζει την συνεργασία και τον συντονισμό της λειτουργίας των Συστημάτων και των αγορών Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ελλάδας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας. Υψηλής σημασίας είναι και το ηλεκτρικό καλώδιο EuroAsia που θα συνδέσει το Ισραήλ με την Κύπρο και την Ελλάδα και θα άρει την ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου».

 

«Αυτή είναι η προσπάθειά μας στον τομέα της ενέργειας. Μιλάμε για σειρά σημαντικών αλλαγών που μειώνουν το κόστος της ενέργειας, προωθούν την πράσινη ενέργεια και οικοδομούν μια διεθνή ενεργειακή πολιτική που αυξάνει την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωστρατηγική θέση της χώρας», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης.

Κ. Χατζηδάκης: Αυτοί είναι οι εννέα άξονες της περιβαλλοντικής μας πολιτικής

Τους άξονες της περιβαλλοντικής πολιτικής της κυβέρνησης περιέγραψε ο υπουργός ΠΕΝ Κωστής Χατζηδάκης κατά την ομιλία του στο 3rd Sustainability Summit for South East Europe and the Mediterranean του Economist το βράδυ της Τετάρτης, 16 Οκτωβρίου.

 «Δεν βλέπουμε το περιβάλλον ως έναν ξεχωριστό πολιτικό τομέα, αλλά ως το φίλτρο μέσα από το οποίο πρέπει να περνά κάθε δημόσια πολιτική. Και αυτό αφορά πρωτίστως την οικονομία, καθώς δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον χωρίς πράσινη ανάπτυξη, επομένως οι επενδύσεις πρέπει να συμφιλιωθούν με την περιβαλλοντική προστασία» σημείωσε ο κ. Χατζηδάκης στην εισαγωγική του τοποθέτηση. Στη συνέχεια περιέγραψε τους εννέα άξονες γύρω από τους οποίους κινείται το σχέδιο της κυβέρνησης:

 1)Απολιγνιτοποίηση:  Στόχος είναι η πλήρης απολιγνιτοποίηση της χώρας έως το 2028, όπως δεσμεύθηκε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα του ΟΗΕ. «Η απολιγνιτοποίηση δεν αφορά μόνο τη ΔΕΗ, αλλά ολόκληρη τη χώρα. Η μονάδα που εγκαινιάσαμε την Τρίτη μαζί με τον πρωθυπουργό στην Εύβοια θα μας απαλλάξει από την καύση 450.000 τόνων λιγνίτη και την απελευθέρωση 500.000 τόνων CO2 στην ατμόσφαιρα ! Το σχέδιό μας είναι πιο φιλόδοξο από αυτό της Γερμανίας αφού στοχεύουμε στην πλήρη απολιγνιτοποίηση μια δεκαετία νωρίτερα, διασφαλίζοντας την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας». Ο υπουργός ΠΕΝ σημείωσε ότι η ΔΕΗ μόνο πέρυσι έχασε 200 εκατ. ευρώ από την λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων, οι οποίες «από ρουμπίνι και πετράδι έχουν γίνει βαρίδι με όρους οικονομικούς, αλλά και περιβαλλοντικούς»

2)Μεγαλύτερη διείσδυση ΑΠΕ: Το νέο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργειας και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) προβλέπει  το ποσοστό πράσινης ενέργειας να ανέλθει στο 35% το 2030, αντί 31% που ήταν ο αρχικός στόχος και 17% που είναι σήμερα. «Παρά την πρόοδο που έχει γίνει, απέχουμε πολύ από το να θεωρούμαστε πρωτοπόροι. Δεν νοείται να μιλάμε για επενδυτικές ευκαιρίες στην αγορά των ΑΠΕ ενώ οι αδειοδοτήσεις απαιτούν έως και 10 χρόνια. Μιλάμε για χρονικό διάστημα πενταπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 2 ετών ! Η δε επένδυση στον Καφηρέα χρειάστηκε 14 χρόνια για να περάσει από την θεωρία στην πράξη». Ο κ. Χατζηδάκης είπε ότι πρώτες ρυθμίσεις προς την κατεύθυνση της απλοποίησης και επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων για ΑΠΕ θα περιληφθούν στο νομοσχέδιο για τη ΔΕΗ που θα κατατεθεί στη Βουλή στο τέλος του μήνα, ενώ στις αρχές του 2020 θα κατατεθεί νομοσχέδιο που θα εξαλείφει όλες τις στρεβλώσεις που έχουν εντοπιστεί σε περιβαλλοντικά, χωροταξικά και αδειοδοτικά θέματα.

3) Εξοικονόμηση ενέργειας: Όπως τόνισε ο υπουργός ΠΕΝ «Στοχεύουμε σε εξοικονόμηση σε ποσοστό άνω του 33% μέχρι το 2030. Στο πλαίσιο αυτό, επεκτείνουμε το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ οίκον». Έχουν ήδη δοθεί περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ στους δύο πρώτους κύκλους, ενώ με την τρίτη φάση που ετοιμάζουμε τώρα ενδεχομένως να πλησιάσουμε το 1 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 5% του ΕΣΠΑ.  Κάνουμε χρήση του προγράμματος «ΗΛΕΚΤΡΑ» για τα δημόσια κτίρια και αντίστοιχων προγραμμάτων για επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα. Δίνουμε επίσης  φορολογικές εκπτώσεις 40% για όσους αναβαθμίζουν ενεργειακά τα σπίτια τους.»

  

4) Ολοκληρωμένη διαχείριση αποβλήτων: «Ποιος θέλει να ξαναδεί τις εικόνες που αντικρίσαμε το περασμένο καλοκαίρι και εμείς και οι επισκέπτες στην πατρίδα μας σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς όπως η Κέρκυρα και η Άνδρος; Δεν μας αξίζουν τέτοιες εικόνες. Δεν είναι αντιπροσωπευτικές του πολιτισμού και της παιδείας μας. Γι’ αυτό μεταξύ άλλων επεκτείνουμε τις Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων ιδίως μέσω ΣΔΙΤ, ενισχύουμε την ανακύκλωση από το 18% στο 30% και εφαρμόζουμε τον καφέ κάδο για τα οργανικά απόβλητα σε όλη τη χώρα σε βάθος τετραετίας».

5) Ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών:  Σύμφωνα πάντα με τον κ. Χατζηδάκη, «δεν είναι δυνατόν εν έτει 2019 να ανεχόμαστε νησιά απαράμιλλου φυσικού κάλλους να επιβαρύνονται από ηλεκτροπαραγωγή που βασίζεται σε εργοστάσια παλαιάς τεχνολογίας που καίνε μαζούτ. Ούτε πρέπει να συμβιβαστούμε με το γεγονός ότι πληρώνουμε 800 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, τα λεγόμενα ΥΚΩ, για να καλύψουμε το επιπλέον κόστος ηλεκτροδότησης των νησιών. Μόνο η Κρήτη απορροφά 300-400 εκατ. Το καινούριο έργο της υποθαλάσσιας διασύνδεσης της Κρήτης με την Αττική υπολογίζουμε ότι θα αποσβεστεί σε 2-3 χρόνια. Είναι αυτονόητο ότι πρέπει να πάμε το ταχύτερο προς αυτή την κατεύθυνση. Επομένως, ολοκληρώνουμε μέχρι το 2024 τις βασικές διασυνδέσεις της ηπειρωτικής χώρας με τις Κυκλάδες και την Κρήτη. Η μικρή διασύνδεση Πελοποννήσου-Κρήτης θα ολοκληρωθεί μέχρι το καλοκαίρι του 2020 και θα ακολουθήσουν τα Δωδεκάνησα μέχρι το τέλος της επόμενης δεκαετίας».

6)  Ηλεκτροκίνηση: «Μιλάμε για μια τεχνολογία αιχμής στην προστασία του περιβάλλοντος που είναι πολύ πιο διαδεδομένη σε άλλες χώρες της Ευρώπης από ότι εδώ. Γι΄αυτό προχωράμε γρήγορα και σε αυτό. Εκπονούμε το Εθνικό Σχέδιο Ηλεκτροκίνησης και διαμορφώνουμε ένα ολοκληρωμένο πλέγμα κινήτρων για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης, με βάση τις καλές ευρωπαϊκές πρακτικές.  Η αρχή θα γίνει από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη καθώς ένα μέρος των καινούργιων λεωφορείων που θα αγοραστούν θα είναι ηλεκτροκίνητα.  Στόχος μας είναι να φτάσουμε από λιγότερο από 1% διείσδυση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην αγορά επιβατικών αυτοκινήτων σήμερα, στο 10% περίπου μέχρι το 2030. Θέλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο μετακινήσεων στις μεγάλες πόλεις γι’ αυτό και δίνουμε έμφαση στην βιώσιμη αστική κινητικότητα με δράσεις όπως την ανάπτυξη δικτύων ποδηλατοδρόμων στα αστικά κέντρα».

7) Aπαγόρευση των πλαστικών μιας χρήσης: Ο υπουργός ΠΕΝ τόνισε ότι σύμφωνα με τη WWF  39 τόνοι πλαστικού καταλήγουν κάθε μέρα στις ελληνικές θάλασσες. Δεν είναι τυχαίο ότι η απόσυρση των πλαστικών μιας χρήσης αποτελεί άλλη μια προσωπική δέσμευση του πρωθυπουργού. «Δεν θα δώσουμε αυτή τη μάχη επειδή υποχρεούμαστε να συμμορφωθούμε με τις κοινοτικές δεσμεύσεις, αλλά από την καρδιά μας. Γι’ αυτό και θα εφαρμόσουμε την απόσυρση των πλαστικών μιας χρήσης τον Ιούνιο του 2020, ένα χρόνο νωρίτερα από την καταληκτική προθεσμία της ΕΕ».

8) Προστασία της βιοποικιλότητας: «Δίνουμε επίσης ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία της μοναδικής βιοποικιλότητας της χώρας μας. Ένα ζήτημα για το οποίο δυστυχώς η Ελλάδα παραπέμφθηκε τον περασμένο Ιούλιο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Θέλουμε να αντιμετωπίσουμε τις αδυναμίες στη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών, που αποτελούν το 1/3 της χώρας. Παρά τις προσπάθειες που έχουν γίνει, υπάρχουν σοβαρά ελλείμματα στη λειτουργία των φορέων των προστατευόμενων περιοχών. Για αυτό θα διαμορφώσουμε ένα νέο πλαίσιο για τις προστατευόμενες περιοχές  που θα προσφέρει πραγματική προστασία, ενώ παράλληλα θα τις καταστήσει πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης».

9) Προστασία των δασών: Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι στις αναδασώσεις είμαστε πίσω όχι μόνο από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και την Τουρκία. «Πρέπει να γίνει σοβαρή δουλειά, γι΄αυτό  ολοκληρώνουμε το μεγάλο έργο των δασικών χαρτών, δίνουμε έμφαση στον αντιπυρικό σχεδιασμό, δρομολογούμε τις απαιτούμενες διαδικασίες για τα δασικά μέτρα της προγραμματικής περιόδου 2014-2020, όπου από προϋπολογισμό 245 εκατομμυρίων ευρώ δεν έχει απορροφηθεί τίποτε».

«Οι άξονες αυτοί είναι μέρος μιας συνεκτικής πολιτικής κατεύθυνσης με στόχο τη μετάβαση σε ένα μοντέλο βιώσιμης, πράσινης ανάπτυξης. Μιας κατεύθυνσης που θα μας επιτρέψει να πιάσουμε τους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Εθνών, όπως έχουν αποτυπωθεί  μεταξύ άλλων και στη Συμφωνία των Παρισίων. Ώστε να συμβάλουμε με αυτόν τον τρόπο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και να βελτιώσουμε την ίδια την ποιότητα της ζωής μας», κατέληξε ο υπουργός ΠΕΝ.

Κ.Χατζηδάκης: Κίνδυνος από τη σημαντική αύξηση των τιμών των ρύπων

Ερώτηση κατέθεσε ο Αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Κ.Χατζηδάκης, προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σχετικά με την αύξηση των τιμών των ρύπων, την 25/9/2018.
Αναλυτικά η ερώτηση:

Προς: Τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: Κίνδυνος για τη ΔΕΗ από τη σημαντική αύξηση των τιμών των ρύπων.

Ιδιαίτερη ανησυχία σχετικά με την πορεία της ΔΕΗ προκαλεί η ραγδαία αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων, η οποία υπερβαίνει πλέον το εύρος τιμών που ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Οργανισμού είχε χαρακτηρίσει στο παρελθόν απειλητικό για τη βιωσιμότητα της εταιρείας.

·         Υπενθυμίζεται πως η Ευρωπαϊκή Ένωση, στοχεύοντας στη μείωση των εκπομπών άνθρακα, προχώρησε το 2005 στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Ρύπων.  Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί, ουσιαστικά, τον ακρογωνιαίο λίθο των περιβαλλοντικών πολιτικών της Ε.Ε., καθώς ως στόχο έχει να προσφέρει κίνητρα στα κράτη-μέλη και στις εταιρίες να περιορίσουν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂).  Τον Απρίλιο του 2018 τέθηκε σε εφαρμογή η Οδηγία 2018/410 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ταχύτερη μείωση των εκπομπών CO_2, με αποτέλεσμα να καταγράφεται μια ραγδαία αύξηση στις σχετικές τιμές.

·         Σύμφωνα με δηλώσεις το καλοκαίρι του 2015 του κ. Παναγιωτάκη, Προέδρου και Διευθύνοντα Συμβούλου της Δ.Ε.Η. Α.Ε., τυχόν αύξηση των τιμών των δικαιωμάτων στο εύρος των 12 έως 20 ευρώ ανά τόνο θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις για τη βιωσιμότητα της ΔΕΗ.  Στις 25/9/2018 η τιμή των δικαιωμάτων ρύπων βρίσκεται, πλέον, στα 22,4 ευρώ ανά τόνο, έχοντας καταγράψει σταθερή άνοδο τον τελευταίο χρόνο (τιμή 8/1/2018: 7,8 ευρώ ανά τόνο).

·         Όπως γίνεται αντιληπτό, οι τρέχουσες τιμές δικαιωμάτων έχουν ξεπεράσει το κρίσιμο όριο όπως αυτό προσδιορίστηκε από τη Διοίκηση της ΔΕΗ, με αποτέλεσμα να εγείρονται εύλογα ερωτήματα για τα οικονομικά δεδομέμα και τη γενικότερη στρατηγική της εταιρίας.  Ενδεικτικό γεγονός είναι ότι, σύμφωνα με τα αποτελέσματα α’ εξαμήνου 2018 του Ομίλου ΔΕΗ που δημοσιεύτηκαν στις 25/9/2018, υπήρξε αύξηση της δαπάνης για δικαιώματα CO₂ κατά 52,2 εκατομμύρια ευρώ σε αυτό το διάστημα. Ένα διάστημα, σημειωτέον, κατά το οποίο οι τιμές ήταν σημαντικά χαμηλότερες της σημερινής.

Με δεδομένο πως μια σειρά άστοχων χειρισμών της κυβέρνησης έχουν φέρει στο χείλος του γκρεμού τη ΔΕΗ, προκαλεί μεγάλη ανησυχία η παρουσία ενός επιπλέον παράγοντα που επιβαρύνει την οικονομική κατάσταση της εταιρίας.

Ενόψει των ανωτέρω ερωτάται ο υπουργός:

·         Σε ποιες κινήσεις είχε προβεί η ΔΕΗ για να αποφευχθεί μια αρνητική εξέλιξη στα οικονομικά της στοιχεία λόγω της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τη μείωση των ρύπων, με δεδομένο πως το θέμα συζητείτο εδώ και καιρό;

·         Ποια επιπλέον επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα επιφέρει στη ΔΕΗ η σημαντική αύξηση της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων;  Υπάρχει σχεδιασμός για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης αυτής στη βιωσιμότητα της εταιρίας;

·         Ποιες επιπτώσεις έχει η προαναφερθείσα αύξηση στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις της ΔΕΗ με τις ενεργοβόρες εταιρίες της χώρας μας για τις συμβάσεις προμήθειας ρεύματος και τι απειλές δημιουργούνται για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας;

Ερώτηση του Κ.Χατζηδάκη σχετικά με την προσαρμογή των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ στη νέα περιβαλλοντική νομοθεσία της Ε.Ε.

Σε μια περίοδο που η ΔΕΗ αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα βιωσιμότητας, η κυβέρνηση φαίνεται ανέτοιμη να αντιμετωπίσει μια  αλλαγή προς το αυστηρότερο της περιβαλλοντικής κοινοτικής νομοθεσίας, που προκαλεί πρόσθετα προβλήματα στην επιχείρηση καθώς θέτει αυστηρότερα όρια στην λειτουργία των λιγνιτικών της μονάδων. Αυτό το ζήτημα θέτει ο Κωστής Χατζηδάκης σε ερώτησή του προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Γιώργο Σταθάκη, διερωτώμενος αν η ΔΕΗ μπορεί άραγε να σηκώσει το βάρος των πρόσθετων επενδύσεων που απαιτούνται για την  αναβάθμιση των λιγνιτικών της μονάδων ή η εξέλιξη αυτή θα αποτελέσει ένα καίριο χτύπημα στην επιχείρηση.

Ο Κωστής Χατζηδάκης σημειώνει ότι πλέον τέθηκε σε ισχύ νέα περιβαλλοντική νομοθεσία (συμπεράσματα για τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ) στις μεγάλες μονάδες καύσεις) που θέτει νέα αυστηρότερα όρια  για τις εκπομπές αερίων ρύπων (πλην  του διοξειδίου του άνθρακα). Επίσης, σύμφωνα με την Οδηγία Βιομηχανικών Εκπομπών (2010/75/ΕΕ) όλες οι μονάδες καύσης έχουν πλέον διορία τεσσάρων ετών να συμμορφωθούν με τα νέα όρια.

Τα δεδομένα αυτά, υπογραμμίζει ο Κωστής Χατζηδάκης  δημιουργούν πρόσθετα προβλήματα στην πολύπαθη ΔΕΗ η οποία πρέπει να κάνει σημαντικές επενδύσεις για να προσαρμοστεί στη νέα περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ.

Επιπλέον, αναφέρει ο Κωστής Χατζηδάκης, καθώς τα νέα ευρωπαϊκά όρια εκπομπών ρύπων βγάζουν εκτός προδιαγραφών σημαντικές λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ, μπορεί να ανακύψουν προβλήματα και να επηρεαστεί το επενδυτικό ενδιαφέρον στη πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων, για τις οποίες έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση απέναντι στην Τρόικα.  

Ο Αντιπρόεδρος της ΝΔ ρωτάει τον αρμόδιο υπουργό αν η κυβέρνηση και η ΔΕΗ έχει εκπονήσει κάποιο σχέδιο για να αντιμετωπισθούν τα νέα δεδομένα που διαμορφώθηκαν στην περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ. Επίσης ζητάει να πληροφορηθεί την εκτίμηση του κόστους των επενδύσεων που πρέπει να γίνουν τα επόμενα χρόνια για την αναβάθμιση των λιγνιτικών μονάδων και αν η ΔΕΗ έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει αυτές τις επενδύσεις.